Sığınma Temelli Yeşil Kartınız Onaylanmadan Önce Boşanmak

Eşinin Başvurusuna Dahil Olarak Sığınma Başvurusu Yapanlar İçin Kapsamlı Rehber

Eşiniz sizi kendi sığınma başvurusuna dahil ettiyse ve bu başvuru kabul edildiyse, evliliğinize dayalı olarak statünüz “ikincil sığınmacı (derivative asylee)” olacaktır; bu, hayatınızı değiştirecek bir statü değişikliğidir. Doğal olarak, bir sonraki hedef, sığınma statünüze dayalı olarak, genellikle Yeşil Kart (Green Card) olarak bilinen yasal daimi ikamet (LPR) statüsünü elde etmektir.

Ancak, Yeşil Kart (Green Card) almak bir süreçtir ve hayat öngörülemezdir, evlilikler bazen sona erebilir. İşte bu noktada sorulması gereken soru şudur: Eğer bir eş, asıl sığınmacının Yeşil Kart (Green Card) başvurusu onaylanmadan önce asıl sığınmacıdan boşanırsa, bu boşanma eşin daimi ikamet alma hakkını yok eder mi?

Kısa cevap bu aşamada hayır olmalı, ancak boşanma önemli hukuki engeller yaratır. Ancak bu konuda kesin olan bir şey var: Bu zorlu bir yol olacak. Sonuç, büyük ölçüde boşanmanın zamanlamasına, federal mahkemelerin değişen yorumlarına ve alternatif idari prosedürlere bağlıdır.

İşte boşanmış eşlerin Yeşil Kart (Green Card) haklarını düzenleyen yasal durumun ayrıntılı bir özeti.

Temel Çelişki: “Devam Etme” Şartı

Bir sığınmacının statüsünü yasal daimi ikamet eden kişiye dönüştürme süreci, münhasıran Göçmenlik ve Vatandaşlık Kanunu (INA) § 209(b) ve bunun uygulama yönetmeliği olan 8 C.F.R. § 209.2 tarafından düzenlenir.

Bu yolla Yeşil Kart (Green Card)'a hak kazanmak için, başvuru sahibinin sığınma hakkı verildikten sonra en az bir yıl boyunca fiziksel olarak ABD'de bulunmuş olması ve çok önemli bir şartı yerine getirmesi gerekir: “mülteci olmaya devam etmesi... veya böyle bir mültecinin eşi ya da çocuğu olması”.

Temel hukuki tartışma tamamen “devam eder” kelimesi etrafında dönmektedir. Başvuru sahibinin yalnızca statü değişikliği başvurusunu (Form I-485) yaptığı anda evli olması mı yeterlidir, yoksa ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS) başvuruyu karara bağlayana (onaylayana) kadar evli kalması mı gerekir?

USCIS, Karara Bağlanana Kadar Evli Olmayı Şart Koşuyor

USCIS bu konuda oldukça katı bir yaklaşım sergilemektedir. Affirmative Asylum Procedures Manual (AAPM)'ye göre, bağlı sığınmacı, USCIS'in statü değişikliği başvurusunu karara bağladığı tarihe kadar eş tanımını karşılamaya devam etmelidir.

Bu politika uyarınca, I-485 başvurusu USCIS'in iş yükü nedeniyle beklemedeyken evlilik boşanma ile sona ererse, bağlı eş, bağımlı olarak statü değişikliği yapma hakkını derhal kaybeder. USCIS, bu politikayı geriye dönük olarak bile agresif bir şekilde uygulamıştır. Birkaç vakada, kurum, I-485 başvuruları onaylanmadan kısa bir süre önce asıl sığınmacıdan boşandıkları için Yeşil Kart (Green Card)'larının usulsüz olarak verildiğini öne sürerek, yıllar sonra bile kişilerin vatandaşlık başvurularını reddetme yoluna gitmiştir.

Federal Mahkemelerin Karşı Çıkışı: “Başvuru Tarihi” Standardı

Başvuru sahipleri için şanslı bir şekilde, federal yargı, USCIS’in katı karar tarihi standardını giderek daha fazla reddetmektedir. Üç federal bölge mahkemesi, başvuru sahibi, Form I-485’i doldurduğu tarihte asıl sığınmacıyla evli olduğu sürece yasanın şartlarının yerine getirildiğini oybirliğiyle karara bağlamıştır.

Bu kararların ardındaki hukuki gerekçeler, reddedilmeyle karşı karşıya kalan başvuru sahiplerine güçlü bir dayanak sağlamaktadır:

• Dorbor v. United States, 2019: Wisconsin Batı Bölgesi'nden çıkan bu davada mahkeme, Kongre'nin yasanın başka bir alt bölümüne (INA § 1159(b)(5)) “statü değişikliği incelemesi sırasında” ifadesini özellikle dahil ettiğini, ancak bunu (b)(3) alt bölümündeki eş şartından kasıtlı olarak çıkardığını belirtmiştir. Mahkeme, Kongre'nin eş şartının karar verme sırasında test edilmesini isteseydi, bunu açıkça belirtip kuruma başvuru sahibinin vatandaşlık başvurusunu onaylaması talimatını vereceği sonucuna varmıştır. (Dorbor v. United States, 379 F.Supp.3d 765 (2019))
• Soumah v. Collett, 2024: Soumah davasında, başvuru sahibi evliyken Yeşil Kart (Green Card) başvurusunda bulunmuştur. Başvurunun ardından başvuru sahibi neredeyse bir yıl beklemiş, ardından boşanmış ve bir yıl sonra başvurusu onaylanmıştır. Mahkeme, USCIS'in kendi işlem gecikmeleri nedeniyle bir kişinin statüsünü elinden almasının “keyfi ve absürt” bir sonuç doğurduğuna ve esasen daimi ikamet iznini bir “idari piyango”ya dönüştürdüğüne hükmetmiştir. (Soumah v. Collett, 2024- 738 F.Supp.3d 631, Birleşik Devletler Bölge Mahkemesi, D. Maryland)
• Zalmai v. Josephs-Conway, 2025: Mart 2025'te Virginia Doğu Bölgesi tarafından verilen en son karar, Dorbor ve Soumah davalarındaki gerekçeleri açıkça benimsemiş, başvuru sahibine özet karar vermiş ve USCIS'e vatandaşlık başvurusunu onaylamasını emretmiştir. (Slip Copy, 2025 WL 938619).

Dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta: Bu yargı zaferlerine rağmen, henüz hiçbir federal temyiz mahkemesi bu sorunu çözmemiştir. Sonuç olarak, USCIS, idari olarak daha katı karar tarihi standardını uygulamaya devam etmektedir. Bu gerekçelerle USCIS tarafından Yeşil Kart (Green Card) başvurusu reddedilen başvuru sahiplerinin, davayı kazanabilmeleri için muhtemelen federal bölge mahkemesine başvurmaları gerekecektir.

Sığınmacı Statünüzü Kaybetmezsiniz

Yeşil Kart (Green Card)'ınız onaylanmadan önce boşanırsanız ve konuyu federal mahkemede dava edemezseniz veya etmek istemezseniz, iyi bir haberimiz var: boşanma, temel sığınmacı statünüzü otomatik olarak sona erdirmez.

USCIS'in uzun süredir uyguladığı politikaya göre, ikincil sığınma hakkı verildikten sonra, USCIS veya bir göçmenlik hakimi bu statüyü sona erdirmek için resmi bir işlem başlatmadıkça, eşlik ilişkisi sona erse bile ABD'de sığınmacı statünüz devam eder. Boşanma, yalnızca ikincil sığınmacı yoluyla statünüzü değiştirme olanağınızı engeller.

Nunc Pro Tunc Çözümü: Yeşil Kart (Green Card) İçin Alternatif Bir Yol

Boşanmış ikincil sığınmacıların hukuki bir belirsizlik içinde kaldığını fark eden Sığınma Bölümü, nunc pro tunc (o zaman için şimdi) prosedürü olarak bilinen, Yeşil Kart (Green Card)a giden alternatif ve bağımsız bir yol sunar.

İşte bu son derece etkili, adım adım sürecin işleyişi:

1. Bağımsız Başvuru Yapma: Boşanmış ikincil sığınmacı, bu kez asıl başvuru sahibi olarak, doğrudan sığınma ofisine yeni bir Form I-589 sığınma başvurusu sunar.
2. Bir Yıllık Süre Sınırını Aşma: Normalde, sığınma başvuruları ABD'ye girişten sonraki 1 yıl içinde yapılmalıdır. Ancak, boşanma nedeniyle ikincil statüsünün kaybedilmesi yasal olarak “değişen durum” olarak kabul edilir. Bu durum, başvuru sahibinin boşanmadan sonra “makul bir süre” içinde başvuruda bulunması koşuluyla, onu 1 yıllık başvuru süresinden resmî olarak muaf tutar.
3. Basitleştirilmiş Mülakat: Bir sığınma memuru, başvuru sahibiyle mülakat yaparak kimliğini doğrular ve zorunlu engeller (ciddi suçlardan mahkûmiyet gibi) olup olmadığını kontrol eder. Önemli olan nokta, başvuru sahibinin sığınma hakkına sahip olduğunu bağımsız olarak kanıtlamasına gerek olmamasıdır ve memur genellikle başvuru sahibini, ilk zulüm iddiasının geçerliliğini yeniden kanıtlamaya zorlamaz.
4. Geriye Dönük Onay: Onaylanırsa, sığınma hakkı nunc pro tunc olarak verilebilir; bu, sığınma hakkının asıl sığınmacıya ilk kez verildiği tarihten itibaren geriye dönük olarak geçerli olduğu anlamına gelir.
5. Yeşil Kart (Green Card) Süreci: Onay geriye dönük olduğu için, başvuru sahibinin kesintisiz sığınmacı statüsünü korur ve bir yıllık fiziksel varlık şartını otomatik olarak yerine getirir. Dosya daha sonra bir USCIS Hizmet Merkezi'ne yönlendirilir ve bu sayede başvuru sahibi bağımsız olarak bir I-485 Yeşil Kart (Green Card) başvurusu yapabilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Son Politika Güncellemeleri

Hukukçular ve başvuru sahipleri ayrıca, 3 Mart 2025 tarihi itibarıyla USCIS'in, asıl sığınmacı ile ikincil sığınmacı statüsündeki eş arasında geçerli bir evliliğin ne zaman var olduğu konusundaki Politika El Kitabını güncellediğini de dikkate almalıdır. Bu kılavuz, söz konusu tarihte veya sonrasında beklemede olan veya sunulan talepler için geçerlidir ve kurumun boşanma öncesindeki ikincil ilişkinin geçerliliğini değerlendirme şeklini etkileyebilir.

Sonuç

Boşanma, göçmenlik yolculuğunuzun sonu olmak zorunda değildir. USCIS politikaları, Yeşil Kart (Green Card) beklerken evlilikleri sona eren ikincil sığınmacı statüsündeki eşler için engeller oluştururken, yasa güçlü çözüm yolları sunmaktadır. İster federal mahkemede USCIS'in zaman çizelgesine itiraz ederek, ister bağımsız sığınma statüsü elde etmek için nunc pro tunc prosedürünü kullanarak olsun, ikincil sığınmacı statüsünde olan eşler hâlâ daimi ikamet hakkını elde etmek için yollar bulabilirler.

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bireyler, kendi durumlarına özgü rehberlik için bir göçmenlik avukatına danışmalı ve avukatlar, uygulamaya geçmeden önce süreci doğrulamalıdır.